De Vereniging Hendrick de Keyser is een Nederlandse vereniging tot behoud van architectonisch of historisch waardevolle huizen in Nederland. Ze is genoemd naar de Amsterdamse bouwmeester Hendrick de Keyser en is op 3 januari 1918 opgericht door enkele Amsterdammers onder leiding van de wijnkoper Jacobus Boelen. Zij maakten zich zorgen over het feit dat in hun stad zoveel historische woonhuizen werden gesloopt.
Hendrick was een leerling van de Utrechtse beeldhouwer Cornelis Bloemaert. Maar ook heeft hij invloed ondergaan van de Delftse beeldhouwer Willem van Tetrode (1525-1580), die een Italiaanse studiereis had gemaakt.
De Keyser ging in het begin van de jaren negentig van de 16e eeuw met Bloemaert mee naar Amsterdam. Tijdens een verblijf in Londen werd hij beïnvloed door Inigo Jones, die zijn classicistische inspiratie op zijn reis naar Rome had opgedaan. Deze was daar met name geïnspireerd door de nalatenschap van Marcus Vitruvius Pollio, een architect uit de Romeinse oudheid, en diens Tien Boeken over de Bouwkunst, dat tot op heden van invloed is op de bouwkunst.
De Keyser werd in 1595 stadsarchitect en stadssteenhouwer in Amsterdam, waar hij verschillende gebouwen ontwierp. Daartoe behoren het Oost-Indisch Huis, het Bestuurs- en administratiekantoor van de voormalige V.O.C. en de Westerkerk met de beroemde Westertoren, die na zij
n dood door zijn zoon Pieter werd voltooid en zijn beroemdste werk zou worden. Naast deze gebouwen ontwierp en bouwde hij ook woonhuizen voor rijke particulieren. Beroemd zijn het mogelijk door hem voltooide Huis met de Hoofden en het Huis Bartolotti. Of het Huis Bartolotti van zijn hand is wordt van verschillende kanten betwist.
In Delft herbouwde hij het in 1618 afgebrande Delftse stadhuis, waarvan alleen de middeleeuwse toren was overgebleven. Dit is een mooi voorbeeld van de Hollandse renaissancestijl. Ook de hervormde kerk in Middenbeemster in de toen net leeggemalen droogmakerij de Beemster is van De Keyser. In Deventer stond de Bergpoort waar De Keyser ook nog aan meegewerkt zou hebben. Deze poort staat tegenwoordig in de tuin van het Rijksmuseum in Amsterdam.
In 1619 bekroonde De Keyser de toren van de Rotterdamse Laurenskerk met een houten spits. Later werd deze spits weer verwijderd, maar naast de kerk staat nog altijd het beeld van Erasmus van Rotterdam uit 1622, dat ook door De Keyser werd ontworpen. Het is het oudste bewaard gebleven bronzen standbeeld in Nederland. Hendrick de Keyser ontwierp ook het praalgraf voor Willem van Oranje in de Delftse Nieuwe Kerk, dat evenals de Westerkerk door zijn zoon Pieter werd voltooid.
De Keyser overleed in 1621. Hij ligt begraven in de door hem ontworpen Zuiderkerk. Zijn grafsteen is er nog steeds aanwezig. Op 10 juni 2009 gaat in de Zuiderkerk een verbouwing van start om de grafzerk van Henrick de Keyser weer aan de oppervlakte te krijgen.
Van de zonen van Hendrick de Keyser werden Pieter de Keyser (1595-1676) en Willem de Keyser (1603–na 1674) beeldhouwer. Thomas de Keyser werd een bekend kunstschilder.
bron: wikipedia